Imago lacus

The picture above was taken by a dear friend, the American poet Debra Kang Dean (please do not use it without permission). I met Debra three years before, when I went to Walden to work with his late husband Brad, a great Thoreau scholar. Once we spent hours tracking this quotation: "Some men go fishing all their lives without ever realizing it's not fish they are after." We concluded that Thoreau never wrote it, but si non è vero...

Tuesday, September 22, 2015

A poem by Elisabete Tolaretxipi

Summer is gone and today we have a little zirimiri, the usual drizzle at Donostia - San Sebastian: the one that arrives with the Fall to gently push people into the movie theatre. Cinema festival time for those fortunate enough.

But we can instantly bring the summer back with this poem by Eli Tolaretxipi, one of the most international poets writing in the Basque Country today. It photographically describes from within, as it were, the passing of time in a summer day reading by the seaside.

First published in Spanish in Edgar (Trea, 2013), it has been translated from the Spanish by the author and it appears here by cortesy of the poetry magazine Wasafiri (Vol. 30, No. 3, September 2015, p. 58).


Mouth

A twig sunk into the sand
like a sun dial.
An hour passes.
Then another.
I’m not so afraid.
The pit of my stomach
is the mouth of the sea.
I open my mouth. I breathe. I swallow.
Shingles move,
rub together.
At the beginning pleasure is like stone,
solid, dry, rough,
more and more porous; then like a plant,
like the ceiling, entwined with branches, hemp.
I become an axis spinning
a tense wire, the centre
of the star at the hub of the fan.
I imagine the foam
the salty cloud around us
mixing up with other smells.
Scars lighten up.
A shade descends upon the book.
Adjectives like ‘clean’ and ‘refined’
could be used to describe this bolt
at the pit of the stomach and the echo of the first beat.

Picture © Morella Munoz-Tebar, 2014

Saturday, September 12, 2015

Berdintasuna perfomatzen

UPV/EHUko ikasturte hasierako ekitaldian bertan nabarmendu ez zen arren, “Agur Jaunak” kantuari eginiko moldaketak hautsak harrotu ditu hedabideetan. Nik ezin dut asko gehitu, saltsan egon naizelako eta emaitza oso ona iruditzen zaidalako (unibertsitate honetan, zorionez, profesional bikainak ditugu euskararen arloan). Baina tira, zer edo zer esan behar nuen iruzkin batzuen harira.

Euskalkiak nahasten direla? Jaun-andreok: euskal kantutegian “Agur Jaunak” kantu ekumeniko eta inklusibo bat izatea nahi badugu, hori ez da horren gaizki, ezta? Izan ere, euskalkiak apur bat nahastuko ez balira ez genuke sekulan gurea ez dena ikasiko. Gainera, euskalkien erabilera kantuaren alde formalarekin lotuta dago. Nire ustez,

kantuak ditu nagusi on bi:
bata Errima da, bestea Neurri

“gire” eta “danak” kantu berean sartzea Errima eta Neurriaren mesedean egiten bada, nihil obstat (hara, hasi naiz ni ere dialektoak nahasten).

Beste iruzkin batean, “tamalgarria” iruditzen zaio lagun bati “existitzen den abesti bati hitzak aldatzea komenientzia politiko-sozial hutsagatik”. Ulergarria da halakoak entzutea, baina ikus dezagun: ikasturte hasierako ekitaldiak komenientzia politiko-sozialaren kariaz antolatzen ditugu; eta berdintasuna zaintzen dugu komenientziagatik, gizartearen hobe beharrez, gizon eta emakume askeak izan gaitezen; unibertsitateak ditugu komenientzia politiko-sozial hutsagatik, zeren unibertsitateak beharrezkoak baitira edozein gizartean profesionalak, zientzialariak, sortzaileak eta hiritarrak prestatzeko; egia eta edertasuna eta berrikuntza eta jakin mina dira politiko-sozialki komenigarriak oso...

Niretzat tamalgarria dena ez da hori, baizik eta pairatzen ditugun genero bortizkeria eta berdintasun falta, bai unibertsitatean bai gizartean. Horregatik behin eta berriro berdintasuna perfomatzeko beharra. Agian unibertsitatean pixka bat aurrerago goaz, beste eremu batzuekin aldean. Bere eginkizuna eta ardura goi hezkuntzan dautzalako, berritzailea eta aitzindaria izan behar du unibertsitateak, are gehiago publikoa bada. Hori guztiagatik, ongi etorria izan dadila laster tradizional-tradizionala iruditu zaigun kantu zahar-berri hau:

Agur jaunak

eta andreak

agur t'erdi

danak berdinak

einak gire

zuek eta

bai gu ere

agur jaunak

(e)ta andreak

agur t'erdi

hemen gire

agur danak.

Argazkia: UPV/EHU